Kontynuując rozpoczęte tydzień temu omawianie nowego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, przedstawię dziś przepisy określające wymagania wobec ośrodków wypoczynkowych i opieki pedagogicznej. Zgodnie z ustawą turystyczną organizator odpowiada za nienależyte wykonanie usługi, dlatego trzeba pamiętać, iż zapewnienie realizacji przepisów odnośnie budynku i kadry wychowawczej jest także obowiązkiem biura podróży.
![]() |
Wymagania dotyczące obiektu
Już na początku zaznaczmy, iż wszystkie wymagania stawiane wobec obiektu przez niniejsze rozporządzenie są przede wszystkim wyznacznikiem dla organizatora, którymi powinien się kierować wybierając miejsce na zorganizowanie imprezy turystycznej oraz kontrolując przestrzegania przez właściciela obiektu/terenu wszystkich zobowiązań. Ta odpowiedzialność wynika wprost z ustawy o usługach turystycznych oraz z niniejszego rozporządzenia: „organizator wypoczynku jest obowiązany zapewnić uczestnikom wypoczynku bezpieczne i higieniczne warunki w czasie wypoczynku.”
Obiekt powinien spełniać określone w rozporządzeniu wymagania, a organizator musi dopilnować ich spełnienia:
- obiekt albo teren, w którym ma być zorganizowany wypoczynek, musi spełniać wymogi dotyczące bezpieczeństwa, ochrony przeciwpożarowej, warunków higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska określonych przepisami o ochronie przeciwpożarowej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ochronie środowiska, a w przypadku organizacji wypoczynku z udziałem dzieci i młodzieży niepełnosprawnej — obiekt musi być ponadto dostosowany do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności uczestników wypoczynku;
- żywienie uczestników wypoczynku powinno odbywać się zgodnie z zasadami higieny oraz racjonalnego żywienia określonymi w odrębnych przepisach;
- uczestnicy wypoczynku korzystają z wyznaczonych kąpielisk pod opieką wychowawcy i przynajmniej jednego ratownika z odpowiednimi kwalifikacjami.
Pomimo zlikwidowania karty kwalifikacyjnej obiektu, zarówno właściciel budynku jak i organizator nadal są zobowiązani zapewnić takie same warunki jak w przypadku poprzedniego rozporządzenia. Kuratorium oświaty może zatwierdzić wypoczynek w obiekcie, który nie spełnia wymogów sanitarnych ale spełnia wymogi przeciwpożarowe jednak nie wyłącza to obowiązku hotelarza aby takie warunki spełniać, a organizatora żeby takie warunki zapewnić.
Kto może być kierownikiem wypoczynku?
Rozporządzenie precyzyjnie określa kto spełnia wymagania na kierownika wypoczynku. Niestety technika legislacyjna bogata w odesłania i wyjątki może sprawić trochę problemów. Wypoczynkiem kieruje:
- nauczyciel;
- czynny instruktor harcerski w stopniu co najmniej podharcmistrza;
- inna osoba, posiadająca co najmniej trzyletni staż pracy opiekuńczo-wychowawczej lub dydaktyczno-wychowawczej, spełniająca następujące warunki:
- ma ukończone 18 lat;
- posiada co najmniej średnie wykształcenie (nie dotyczy form wypoczynku prowadzonych przez organizacje harcerskie).
Wszyscy powyżej wymienieni muszą posiadać zaświadczenie o ukończeniu kursu dla kierowników wypoczynku (nie dotyczy osób zajmujących stanowiska kierownicze w szkołach).
Obowiązki kierownika wypoczynku
Rozporządzenie wymienia listę obowiązków kierownika wypoczynku, której nie należy traktować jako zbiór zamknięty a raczej interpretować rozszerzająco:
- kierowanie wypoczynkiem zgodnie z obowiązującymi przepisami;
- opracowywanie planu pracy oraz rozkładu dnia wypoczynku i kontrola ich realizacji;
- ustalenie i przydzielenie szczegółowego zakresu czynności poszczególnym pracownikom;
- kontrola wykonywania obowiązków przez pracowników;
- zapewnienie uczestnikom wypoczynku właściwej opieki i warunków bezpieczeństwa od momentu przejęcia ich od rodziców (prawnych opiekunów) do czasu ponownego przekazania rodzicom (prawnym opiekunom);
- zapewnienie odpowiednich warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych w miejscu wypoczynku zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie stanu sanitarnego pomieszczeń i otoczenia;
- informowanie o zachowaniu dzieci i młodzieży oraz ich stanie zdrowia — na wniosek rodziców (prawnych opiekunów);
- zapewnienie zróżnicowanej diety uczestnikom wypoczynku;
- przechowywanie dostarczonych przez organizatora wypoczynku kopii dokumentów poświadczających kwalifikacje pracowników pedagogicznych lub wolontariuszy.
Kto może być wychowawcą?
Rozporządzenie określa, kto spełnia wymagania na wychowawcę:
- nauczyciele;
- studenci szkół wyższych kierunków i specjalności, których program obejmuje przygotowanie pedagogiczne, po odbyciu odpowiedniego przeszkolenia;
- słuchacze kolegiów nauczycielskich i nauczycielskich kolegiów językowych, po odbyciu odpowiedniego przeszkolenia.
Dodatkowo wychowawcami mogą być poniższe osoby pod warunkiem że mają ukończone 18 lat i posiadają co najmniej średnie wykształcenie (odnośnie wykształcenia: nie dotyczy form wypoczynku prowadzonych przez organizacje harcerskie):
- osoby posiadające zaświadczenia o ukończeniu kursu dla wychowawców kolonijnych;
- instruktorzy harcerscy w stopniu co najmniej przewodnika;
- przodownicy turystyki kwalifikowanej oraz instruktorzy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego;
- trenerzy i instruktorzy sportowi.
Obowiązki wychowawcy
Tak samo jak w przypadku kierownika, przedstawiona w rozporządzeniu lista obowiązków nie jest lista zamkniętą:
- zapoznanie się z kartami kwalifikacyjnymi uczestników wypoczynku;
- prowadzenie dziennika zajęć;
- opracowywanie planów pracy wychowawczej grupy;
- organizowanie zajęć zgodnie z rozkładem dnia;
- sprawowanie opieki nad uczestnikami grupy w zakresie higieny, zdrowia, wyżywienia oraz innych czynności opiekuńczych;
- zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom grupy;
- prowadzenie innych zajęć zleconych przez kierownika wypoczynku.
Ponad powyższe kierownik lub przynajmniej jeden z wychowawców placówki wypoczynku organizowanej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinien znać język obcy w stopniu umożliwiającym porozumienie się w kraju docelowym.
Dobór kadry zatrudnionej podczas imprezy turystycznej
W procedurze rekrutacyjnej organizator nie może ograniczyć się do spełnienia odpowiednich warunków zapisanych w rozporządzeniu. Posiadanie przez zatrudnionych pracowników opieki w/w kwalifikacji jest niezbędne ale zdecydowanie niewystarczające. Organizator wypoczynku powinien zwrócić uwagę chociażby na predyspozycje kadry pedagogicznej do pracy z dziećmi oraz brak przeciwwskazań zdrowotnych. Nie ma już w obecnych przepisach wymogu przedstawienia zaświadczeń w tym zakresie, ale ogólne bezpieczeństwo i rekreacyjny charakter wypoczynku na pewno tego wymaga. Tylko pracownicy o odpowiednich predyspozycjach mogą bowiem zapewnić należyte wykonanie usługi, o którym mówi ustawa o usługach turystycznych.
Autorem tekstu jest Krzysztof Wilk, twórca bloga Prawo i Turystyka








